5 سیستم تهویه رایج در گلخانه
گلخانه
گلخانه یا Greenhouse به فضایی گفته میشود که در آن شرایط محیطی کنترل شدهای برای پرورش گیاهان داشته باشد. گیاهان مختلف برای رشد و نمو نیاز به شرایط آب و هوایی خاصی دارند. در طیبعت شرایط اقلیمی مدام در حال تغییر است. این تغییرات همواره متناسب با نیاز گیاه مورد نظر نیست. به همین منظور باید راهی برای ایجاد شرایط مطلوب برای رشد پرورش گیاه بوجد آید.
به همین منظور سازههایی طراحی میشوند که شرایط دما، میزان رطوبت، وضعیت خاک، وضعیت تابش نور و هر آنچه که در رشد گیاهان موثر است تحت کنترل قرار دارد. به این سازه که میتواند انواع مختلفی داشته باشد گلخانه میگویند.
استفاده از گلخانه باعث افزایش تولید در واحد سطح زمین، قابلیت تولید یبش از یک محصول در سال، افزایش کیفیت محصول، استفاده از زمینهای غیرقابل کشت، تولید محصول در تمامی فصول و… میشود به همین دلیل از دیر باز گلخانه یکی از اصلیترین سازههای مورد استفاده در صنایع کشاورزی است.
تهویه گلخانه
همان طور که گفته شد در گلخانه باید تمامی شرایط لازم برای پرورش گیاه مورد نظر تحت کنترل باشد. در این میان شرایط تهویه مطبوع و وضعیت هوا از اهمیت خاصی برخوردار است. برای کنترل شرایط هوایی گلخانه از سیستمهای تهویه مطبوع متناسب استفاده میگردد. سیستمهای گرمایشی، سرمایشی، کنترل رطوبت و تصفیه هوا از جمله تجهیزات مورد نیاز برای تهویه گلخانه میباشد.
در ادامه این مقاله پنج سیستم تهویه رایج در گلخانه را مورد بررسی قرار خواهیم داد. سپس به مقایسه آنها خواهیم پرداخت.
اکونوپک گلخانه
اکونوپک که مخفف عبارت پکیج اقتصادی است، نوعی دستگاه تهویه مطبوع است که هم در زمستان و هم در تابستان قابل استفاده میباشد. اکونوپک به طور یکپارچه طراحی میشود و نیازی به تجهیزات دیگر ندارد.
در فصول سرد این دستگاه به منظور گرمایش از مشعلی که در آن تعبیه شده گرما ایجاد میکند. این مشعل که معمولاً گازسوز است، گازهای داغ ایجاد کرده که توسط لولههای مخصوص در مسیر جریان هوا قرار میگیرند. هوا توسط فن بر روی این لولهها جریان مییابد. با عبور هوا دمای آن افزایش یافته و هوای گرم به سمت محیط مورد نظر هدایت میشود. برای تامین سوخت مشعل این دستگاه میتوان از لولهکشی گاز شهری و یا مخزن گاز استفاده کرد.
در حالت سرمایشی در فصول گرم سال نیز اکونوپک کاربرد دارد. معمولاً در این حالت از سیستم سرمایشی تبخیری استفاده میشود. سیستم تبخیری که در دستگاه زنت نیز کاربرد دارد، با بخار شدن آب باعث برودت میگردد. پدهای سلولوزی یا پوشال در مسیر جریان هوا قرار میگیرد. آب توسط نازلهای مخصوص بر روی پد پاشیده میشود. با عبور هوا از پدها حرارت به آب منتقل شده و دمای هوا کاهش مییابد. به این ترتیب میتوان با اکونوپک جریان هوای خنک نیز ایجاد کرد.
بر خلاف هواساز یا فن کویل، دستگاه اکونوپک نیاز به چیلر یا بویلر برای تامین بار برودتی و حرارتی ندارد و به شکل مستقل عمل میکند.
برای تهویه گلخانه زمانی از اکونوپک استفاده میشود که نیازی به تنظیم رطوبت وجود نداشته باشد. همچنین لازم به ذکر است که توان برودتی امونوپک کمتر از دیگر سیستمهاست.
یونیت هیتر گلخانه
از دیگر دستگاههای که در تهویه گلخانه مورد استفاده قرار میگیرد یونیت هیتر است. این دستگاه بر خلاف اکونوپک نیاز به لولهکشی آب گرم دارد. یونیت هیتر متشکل است از کویل حرارت و فن. در داخل کویل آب گرم جریان دارد که از بویلر یا پکیج تامین میشود. با عبور هوا از روی لولهها، دمای آن تنظمی شده و در فضای گلخانه پخش میشود.
البته در فصول گرم برای کاهش دما نیز میتوان در خال کویل آب سرد وارد کرد. آب سرد باید از چیلر یا مینی چیلر تامین شود تا دمای هوا را کاهش دهد.
دستگاه یونیت هیتر توانایی کاهش رطوبت در حالت سرمایشی را دارد اما قابلیت افزایش آن را ندارد. البته یکی از مزایای استفاده از یونیت هیتر آن است که میتوان از چندید دستگاه در نقاط مختلف گلخانه استفاده کرد. بدون آنکه نیاز به چندید دستگاه بویلر باشد. به این ترتیب دمای هوا به طور یکنواختتر تنظیم میشود.
هواساز گلخانه
هواساز یکی از سیستمهای تهویه مطبوع است که علاوه بر تنظیم دما قابلیت تنظیم رطوبت را نیز دارد. کویل حرارتی و برودتی هواساز دما را تنظیم میکنند. سیستم روطبتزن نیز میتواند رطوبت هوای خشک را افزایش دهد. همچنین فیلترهای هواساز قابلیت تصفیه هوا را نیز دارند.
البته دستگاه هواساز باید برای تامین آب سرد ویا گرم خود به چیلر و بویلر متصل شود. برای آموزش نحوه نصب هواساز می توانید مقاله مربوط به آن را مطالعه نمایید.
زنت گلخانهای
دستگاه زنت بسیار شبیه هواساز است. با این تقاوت که در حالت سرمایشی به جای کویل برودتی از روش تبخیری عمل سرمایش را انجام میدهد. پدهای سلولوزی با پاشیده شدن آب بر روی آن باعث کاهش دمای هوای عبوری میگردند. در حالت گرمایشی نیز مانند هواساز دارای کویل حرارتی است که آب گرم در آن جریان دارد. با عبور هوا از روی کویل دمای آن افزایش مییابد.
ایرواشر گلخانهای
روش کار ایرواشر یا هواشور دقیقاً مشابه زنت است. اما به جای استفاده از پد، آب مستقیماً برروی جریان هوا پاشیده میشود. این دستگاه باعث افزایش رطوبت هوا میگردد. و استفاده از آن در محیطهایی با رطوبت بالا برای تهویه گلخانه توصیه نمیشود.
مقایسه سیستمهای تهویه گلخانه
تا به اینجا با تجهیزاتی که برای تهویه گلخانه استفاده میشوند را بررسی کردیم. در این قسمت از مقاله قصد داریم به مقایسه این سیستمها پرداخته و ببینیم که کاربرد هرکدام چیست.
برای گلخانههایی که صرفاً نیازمند گرمایش محیط هستند، دستگاههای اکونوپک و یونیت هیتر برای تهویه توصیه میگردد. البته برای تنظیم رطوبت میتوان از اکونوپک مجهز به روطبتزن استفاده کرد.
برای گلخانههایی که صرفاً نیازمند سرمایش محیط هستند، دستگاههای زنت، ایواشر گزینههای مناسبی برای تهویه هستند. البته اگر تنظیم روطبت در تهویه گلخانه مهم است هواساز گزینه بهتری خواهد بود.
برای تهویه گلخانههای که هم نیاز به برودت و هم نیاز به گرمایش و هم نیاز به تنظیم دقیق رطوبت داشته باشند، هواساز گزینه بهتری خواهد بود. در صورتی که رطوبت از اهمیت کمتری برخوردار باشد، از زنت و اکونوپک نیز میتوان برای تهویه گلخانه بهره برد.
جمع بندی
تهویه گلخانه یکی از مهمترین قسمتهای تاسیسات گلخانه است. دما و روطبت هوا تاثیر مستقیم بر روی روند رشد گیاهان دارد. لذا برای تهویه مناسب در گلخانه باید از تجهیزات مناسب استفاده کرد. در این مقاله به معرفی انواع سیستمهای تهویه گلخانه پرداختیم و در ادامه آنها را مقایسه کرده و موارد کاربرد هر کدام را بیان کردیم. امیدواریم از این مقاله بهره برده باشید. جهت تهیه انواع سیستمهای تهویه مطبوع به قمست محصولات وب سایت مراجعه کرده و یا با کارشناسان فروش ما تماس بگیرید.
