کمپرسور یخچال چگونه کار می کند

کمپرسور یخچال چیست؟

شاید برای شما هم سوال پیش آمده باشد که قلب تپنده یخچال شما دقیقاً چیست و چگونه این حجم از سرما را تولید می‌کند. در پاسخ باید گفت که کمپرسور یخچال یک واحد مکانیکی-الکتریکی است که وظیفه دارد گاز مبرد (یا همان گاز خنک‌کننده) را در مدار بسته یخچال به گردش درآورد. تصور کنید که خون در رگ‌های بدن جریان دارد؛ کمپرسور دقیقاً نقش قلب را در سیستم خنک‌کننده ایفا می‌کند. این قطعه با مکیدن گاز سرد از اواپراتور، آن را متراکم کرده و فشار و دمای آن را بالا می‌برد تا بتواند گرما را در محیط بیرون دفع کند. بنابراین، وقتی از کمپرسور یخچال چیست؟ صحبت می‌کنیم، در واقع درباره موتوری صحبت می‌کنیم که انرژی الکتریکی را به انرژی جنبشی و فشار گاز تبدیل می‌کند تا چرخه تبرید حفظ گردد.

سیکل تراکمی یخچال

اگر به پشت یخچال نگاهی بیندازید لوله های مارپیچی را می بینید که دمای زیادی دارند، این لوله ها همان کندانسور یخچال است که حرارت مبرد را به محیط می دهد. اما نکته‌ی بسیار مهمی که در اینجا اتفاق می‌افتد، تغییر فاز گاز است. در واقع، گاز مبرد که توسط کمپرسور به شدت فشرده شده، دمایی بسیار بالاتر از دمای اتاق پیدا می‌کند (مثلاً تا ۸۰ درجه سانتیگراد). این اختلاف دمای زیاد باعث می‌شود که گرمای داخل گاز به سرعت به هوای اطراف لوله‌های پشت یخچال منتقل شود. در این مرحله، گاز که گرمای خود را از دست داده، به حالت مایع در می‌آید و با فشار بالا آماده ورود به مرحله بعدی می‌شود. بدون این فشرده‌سازی شدید توسط کمپرسور، گرمای داخل یخچال هرگز نمی‌توانست به بیرون تخلیه شود، چرا که جریان گرما همیشه از محیط گرم به محیط سرد است و برای دفع گرما به بیرون، دمای گاز باید از دمای محیط بالاتر باشد.

دلیل این کار آن است که در فشار کمتر مبرد می تواند در دمای کمتری (دمای داخل یخچال) تبخیر شود. در مرحله آخر مبردی که افت فشار پیدا کرده وارد اواپراتور می شود که لوله هایی مارپیچ در داخل یخچال هستند. در اینجا مبرد با جذب گرمای داخل یخچال بخار شده و یه نقطه ابتدایی باز می گردد.

بدین شکل گرمای مواد موجود در داخل یخچال توسط اواپرتور جذب و توسط کندانسور به بیرون دفع می شود. کمپرسور نیز به عنوان موتور یخچال انرژی لازم را تامین می کند.

کمپرسور یخچال مهم‌ترین جزء آن است که بدون آن یخچال کار نمی‌کند. این قطعه ای سات که انرژی مکانیکی را به سیال عامل یا همان مبرد انتقال می‌دهد. طرز کار کمپرسور مشابه قلب انسان است، کمپرسور سیال مبرد را در تمامی یخچال با افزایش فشار آن تنظیم و حرکت می دهد.

از کمپرسور برای افزیاش فشار گاز استفاده می‌شود. در حقیقت کمپرسور وسایلی هستند که با صرف انرژی مکانیکی که خود از انرژی الکتریکی تامینشده، سیال را به درون خود می‌مکد و سپس آن را فشرده می‌سازد. در اثر این کار، دمای میعان گازی که فشرده می‌شود نیز افزایش می‌یابد، تا بتواند در کندانسور در دمای محیط مایع شود. 

انواع گوناگونی از کمپرسور های یخچال وجود دارند، از جمله:

ساختار و اجزای داخلی کمپرسور یخچال

برای اینکه درک بهتری از عملکرد این قطعه داشته باشیم، باید بدانیم داخل آن محفظه‌ی سیاه رنگ چه می‌گذرد. اکثر کمپرسورهای یخچال از نوع “هرمتیک” یا کاملاً بسته هستند، به این معنی که تمام قطعات متحرک داخل یک پوسته فلزی محصور شده‌اند. مهم‌ترین اجزای داخل این پوسته عبارتند از:
• موتور الکتریکی: معمولاً در بالای کمپرسور قرار دارد و شامل سیم‌پیچ‌های استاتور و روتور است. وظیفه آن تامین انرژی چرخشی است.
• مکانیزم تراکم: در قسمت پایین قرار دارد. در کمپرسورهای پیستونی، شامل سیلندر و پیستون است که شبیه به موتور خودرو عمل می‌کند. در کمپرسورهای روتاری، از تیغه‌های چرخان و در مدل‌های جدیدتر از دو صفحه مارپیچی (اسکرول) استفاده می‌شود.
• محفظه روغن: در کف کمپرسور مقداری روغن مخصوص وجود دارد. این روغن هم برای روانکاری قطعات مکانیکی و هم برای خنک کردن موتور الکتریکی حیاتی است.
جالب است بدانید که گاز مبرد مستقیماً از روی موتور الکتریکی عبور می‌کند تا آن را خنک نگه دارد. همین طراحی باعث می‌شود که کمپرسور یخچال بتواند سال‌ها بدون نیاز به سرویس یا تعویض روغن کار کند.

کمپرسور پیستونی یخچال

همان طور که از نام آن بر می آید، این نوع کمپرسور با استفاده از سیلندر و پیستون گاز را فشرده می کند. موتور های پیستونی ساده ترین نوع هستند. از معایب آنها  ایجاد آلودگی صوتی و گرمای نسبتاً زیاد است. با این وجود خرید کمپرسور پیستونی یخچال طرفداران زیادی دارد و برای دستگاه‌های بسیاری استفاده می‌شود.

کمپرسور دورانی یا روتاری

از مزایای این موتور یخچال می‌توان به مصرف برق کمتر، آلودگی صوتی کمتر و گرمای کمتر نسبت به مدل‌های پیستونی اشاره کرد. اما چرا روتاری کمتر صدا دارد؟ دلیل آن این است که بر خلاف کمپرسور پیستونی که پیستون در آن بالا و پایین می‌رود (حرکت رفت و برگشتی) و باعث ایجاد لرزش و ضربه می‌شود، در کمپرسور روتاری، یک پیستون غلتکی (Rolling Piston) در یک محفظه دایره‌ای شکل می‌چرخد. این حرکت مداوم و چرخشی بدون تغییر جهت ناگهانی، باعث می‌شود عمل تراکم بسیار نرم و بی‌صدا انجام شود. این ویژگی باعث شده است که کمپرسورهای روتاری گزینه اولی برای یخچال‌های ساید بای ساید و مدل‌هایی باشند که سکوت حرف اول را می‌زند.

کمپرسور اسکرول یا مارپیچی

کمپرسورهای اسکرول، راندمان بالایی دارند میزان ارتعاشات و آلودگی صوتی در آنها کمتر است. هرچند این تکنولوژی بیشتر در کولرهای گازی و چیلرها استفاده می‌شود، اما در سال‌های اخیر شاهد استفاده از تکنولوژی‌های مشابه در یخچال‌های پیشرفته و تجاری نیز هستیم. دقت کنید که اگرچه کمپرسور اسکرال راندمان بسیار بالایی دارد، اما به دلیل تکنولوژی ساخت دقیق و پیچیده، قیمت آن بالاتر است و معمولاً در یخچال‌های خانگی ارزان‌قیمت دیده نمی‌شود. اما اگر به دنبال بالاترین طول عمر و کمترین صدا هستید، سیستم‌های تراکمی مبتنی بر تکنولوژی اسکرول بهترین گزینه در سطح جهانی محسوب می‌شوند.

یخچال اینورتر

امروز بسیاری از تولید کننده یخچال مدعی اند که کمپرسور یخچال دارای اینور تر است که باعث کاهش مصرف برق می گردد. اما این قطعه چیست و چگونه کار می کند؟

اینورتر در حقیقت یه تنظیم کننده جریان برق است، که سرعت دوران کمپرسور را کنترل می کند. در یخچال هایی که این قطعه وجود ندارد در ابتدا کمپرسور با تمام توان کار کرده و دمای یخچال تا نقطه تنظیم شده پایین می آید سپس کمپرسور خاموش می شود. تا زمانی که دما مجدداً افزایش یابد که کمپرسور دوباره با تمام توان شروع به کار می کند.

اما در یخچال های اینورتر دار، هنگامی که دما به نقطه تنظیم شده رسید موتور خاموش نمی شود بلکه سرعت آن کاهش می یابد و با توان کمتر فقط دما را ثابت نگه می دارد. به این شکل هم مصرف برق کاهش می یابد هم آلودگی صوتی و هم اینکه عمر کمپرسور یخچال افزایش می یابد.

برای آشنایی بیشتر با روش کار کمپرسور های اینورتر می توانید مقاله مرتبط را بخوانید.

چگونه بفهمیم کمپرسور یخچال مشکل دارد؟

دانستن زمان خرابی موتور یخچال می‌تواند از خرابی سایر قطعات جلوگیری کند. برخی علائم نشان می‌دهند که کمپرسور یخچال چیست و در چه وضعیتی قرار دارد:

• کارکرد یکسره: اگر یخچال شما خاموش نمی‌شود و دائماً کار می‌کند، ممکن است کمپرسور نتواند فشار کافی ایجاد کند و توان خنک‌سازی را از دست داده باشد.
• صداهای غیرعالی: صدای تق‌تق، ناله شدید یا ساییدگی فلز به فلز معمولاً نشانه خرابی یاتاقان‌ها یا شکستن فنر‌های داخلی کمپرسور است.
• برق گرفتن بدنه: اگر هنگام دست زدن به بدنه یخچال ضربه الکتریکی خفیفی حس می‌کنید، احتمالاً عایق داخلی سیم‌پیچ‌های موتور کمپرسور سوزیده است.

روشن نشدن یخچال: اگر رله و خازن سالم باشند اما موتور “وصل” نشود و هیچ صدایی هم ندهد، احتمالاً سیم‌پیچ کمپرسور قطع شده است (Burn out).

برند های کمپرسور یخچال

موتور یخچال سکاپ:

سکاپ یکی از معروف ترین برند های موتور یخچال است. موتور سکاپ با گازهای مختلفی از جمله   r600 , r134a , r290 سازگار است.از صدای کمی برخوردار است و همچنین مصرف انرژی پایینی دارد.کمپرسور سکاپ در ایران بسیار شناخته شده است.

موتور یخچال دانفوس:

کمپرسور یخچال دانفوس ساخت کشور لهستان می‌باشد. و محصولات این شرکت دارای استاندارد های جهانی می‌باشد. این شرکت در ضمینه تولید کمپرسور های سرخانه نیز تخصص دارد.

موتور یخچال فراسکلد: 

فراسکلد یک برند خوشنام ایتالیایی بوده که قطعا نام کمپرسور فراسکلد را از این برند شنیده اید. کیفیت از اصلی‌ترین شاخصه‌های کمپرسورهای این برند است. 

موتور یخچال پاناسونیک:

حتماً با لوازم منزل پاناسونیک آشنایی دارید. این برند معتبر ژاپنی در ضمینه تولید کمپرسور یخچال نیز فعالیت دارد و دستگاه های با کیفت جهانی تولید می کند.

موتور یخچال یونیک الکتریک:

این شرکت در کشور هند قرار داد و فعالیت خود را از سال 2010 شروع کرده است. مهم ترین ویژگی موتور یخچال یونیک الکتریک قیمت پایین آن می‌باشد.

موتور یخچال jain refrigeration & air conditioning:

این شرکت نیز در کشور هند قرار دارد. موتور های تولید شده توسط این شرکت دارای صدای کم و انرژی بالا می‌باشد. و همچنین دارای استاندارد های جهانی نیز می‌باشد.

موتور یخچال کوبر:

این شرکت هندی که از سال 2014 فعالیت خود را آغاز کرده است، نه تنها در ضمینه موتور یخچال فعالیت می‌کند بلکه در ضمینه انواع قطعات یخچال نیز فعالیت داشته است. همپنین این شرکت یکی از شرکت ها معروف و مطرح دنیا در زمینه قطعات یخچال می‌باشدکه 2 برند معروف این شرکت ، الجی و سامسونگ می‌باشند.

جمع بندی

انتخاب کمپرسور مناسب برای یخچال علاوه بر آنکه باعث می شود مواد خوارکی داخل یخچال سالم و تازه بنماند باعث کاهش هزینه های مصرف برق و تعمیرات نیز می شود. همان‌طور که در این مقاله بررسی کردیم، فهمیدن که کمپرسور یخچال چیست؟ و چگونه کار می‌کند، کلید درست نگه داشتن این دستگاه است. اگر با علائم خرابی مواجه شدید، یادتان باشد که تعویض زودهنگام آن می‌تواند از هدر رفتن انرژی و گرم شدن بیش از حد سایر قطعات جلوگیری کند. برای خرید انواع کمپرسور های برودتی و دریافت مشاوره فنی جهت انتخاب بهترین جایگزین، می‌توانید با کارشناسان فروش دی کول تماس بگیرید.